2020.07.16  CZY PRZYRODA WYTYKA NAM BŁĘDY ?

 

Hubert_Reeves.jpg


Sprzeczność fundamentalną, którą obserwujmy w działalności Człowieka na Ziemi, doskonale zobrazował swą wypowiedzią Hubert Reeves (kanadyjski astrofizyk i popularyzator nauki ) :

Człowiek jest szalony. Wielbi niewidzialnego Boga i niszczy widzialną Naturę, nieświadom, że Natura, którą niszczy, jest Bogiem, którego czci … .”

(… nie ma przecież żadnych wątpliwości, że jesteśmy częścią Boskiej Natury, którą również stał się nasz Bóg, przyjmując postać Człowieka ).


 800_TK_Kalusznik_z_dat.JPG       

         Przyroda nie wytyka nam błędów, ale demonstracyjnie odsłania swe rany, które z reguły są naszym dziełem. Może jej się wydaje, że tym sposobem nami wstrząśnie i coś się w naszych relacjach zmieni na lepsze ?

        W konfrontacji z człowiekiem ( ... najczęściej ) zbyt wcześnie obumiera, by mogła doczekać się w nas chociażby najdrobniejszej, pozytywnej przemiany. Problemem ciągle pozostaje deficyt wiedzy i depresja wrażliwości, które pozwoliłyby nam dostrzec jej ból i uświadomić sobie jego źródło : naszą własną bezmyślność i odzwierzęce, zdziczałe okrucieństwo.

         Najwyższy czas zmienić ten sposób postrzegania i traktowania przyrody. Stałe i konsekwentne wprowadzanie w naszych relacjach zmian ( ... na lepsze ! ) jest koniecznością. Warto promować rozumne zainteresowanie przyrodą, uzupełniać wiedzę oraz obdarowywać naturę stałym, niezmiennym szacunkiem i uczuciami z … najwyższych półek ( ...  tym samym, nigdy, autentycznych,  prawdziwie żywych i najszlachetniejszych uczuć nie można zastępować grą pozorów z której koszmarem mamy obecnie do czynienia na co dzień  w Mosznej ).


xmUvat7piiOko0fo24aTlplNab0oNRmWFmiQRD8OiB2E184APEVojNTetCCUjgUsLOoprWCzqDMcEgMfJWxEHlSTtehICsr4jx_YYDFSnVJ_4tBmcRVfOg.jpg

 

      Pisząc o stawie Kalusznik, należałoby sięgnąć do porównań i oceny jego dzisiejszej ( ... okaleczonej ) formy plastycznej i estetycznej ( ... elementu tła pałacowej architektury ), w porównaniu do zachowanych materiałów historycznych. Przedmiotem krytycznych rozważań powinien być jednak cały zespół pałacowo-parkowy, a nie wyłącznie sam staw. Dobrze się stało, że w artykule uchylony został przynajmniej "rąbek" ekosystemowej katastrofy, którą za ciężkie pieniądze zafundowali nam w Mosznej marszałkowscy urzędnicy ... . 


800_Pierwsza_samotna_kopara.JPG

2018.12.27  ( 15:42 ).  "Pierwszy kęs". Rozpoczęcie czyszczenia stawu - widać wyraźnie, jak daleko sięgało w tamtym czasie lustro wody oraz strefa trzcin.

          Staw Kalusznik powstał wieki temu w wyniku spiętrzenia wody w rynnie pradoliny polodowcowej, stanowiąc jeden z kilku sztucznych zbiorników wodnych powstałych w układzie kaskadowym. Na jednym z nich wybudowano nowy szpital Centrum Terapii Nerwic, który stał się głównym źródłem kolejnych nieszczęść, stale nawiedzających zabytkowy park w Mosznej. Staw został pogłębiony w niewielkim stopniu, gdyż prace ciężkiego sprzętu polegały głównie na przemieleniu i wygładzeniu jego dna, a nie usuwaniu dennych osadów. Dno stawu wypełniała kiedyś ( … celowo pozostawiona ) warstwa polodowcowych iłów osadowych i gliny, które naturalnie uszczelniały nieckę stawową. Wprowadzenie ciężkiego sprzętu spowodowało przerwanie gliniastej izolacji, co dosyć szybko okazało się jedną z głównych przyczyn gwałtownego ubytku wody ( ...szczególnie przy braku opadów i opadającym, poniżej dna stawu, poziomie wód gruntowych ( doskonale tę sytuację prezentuje geoportal.gov ).


 

800_Breja_z_kopar.JPG

2019.01.29  ( 15:30 ).   Dno stawu zostało przemielone ... , niewielką część tej masy wywieziono, natomiast większość przepchnięto w kierunku "Amazonki" oraz obrzeża, co spowodowało w tych miejscach wypiętrzenie dna i powstanie płycizny, która wyjątkowo sprzyja  gwałtownej inwazji roślin strefy przejściowej, pomiędzy lądem i wodą.

 

          Staw Kalusznik, ( … oprócz dwóch stawów leśnych, włączonych w ten sam, pohrabiowski hydrosystem ), jest jego największym i najwyżej położonym zbiornikiem wodnym ( … stanowi bezcenną cysternę - pojemny rezerwuar, gwarantujący utrzymanie stałego poziom wody w całym systemie kanałów parkowych ). Ustabilizowany poziom wody jest niezbędny do życia i przeżycia wiekowego starodrzewia, jak również reprezentacyjnych różaneczników i azalii … . Jeden dojrzały dąb zużywa dziennie ok. 500 l wody, a więc łatwo sobie wyobrazić jak ujemne skutki muszą wywoływać stałe i od lat powtarzające się zakłócenia w zaopatrzeniu kanałów w wodę. Niedobory wody osłabiają i niszczą cały parkowy ekosystem. Kalusznik, przy okazji remontu trasy 409, został na stałe odcięty od zaopatrzenia w wodę ze stawów leśnych, które były żelazną rezerwą wody na najtrudniejsze czasy i wielokrotnie zdarzało się, że dzięki niej ratowano w stawie nie jedno i nie tylko rybie życie. Jako ‘’ekwiwalent’’ zbiera obecnie zanieczyszczoną wodę deszczową, spłukiwaną z asfaltu … .

 

             Park angielski w Mosznej nie wymagał żadnej radykalnej przebudowy a jedynie remontu systemu hydrotechnicznego ( śluz, przepustów ), udrożnienia rowów i kanałów oraz umiarkowanych cięć w unikalnym, naturalnie odnawiającym się drzewostanie, gdzie doskonale zadomowiły się nowe pokolenia wielu gatunków drzew i krzewów ( … nie tylko rodzimych, ale również obcych ). Zdążyły nie tylko dostosować się do miejscowych warunków, ale również w pełni zintegrować ze zrównoważonym, parkowym ekosystemem. Do dawnych barokowych i włoskich założeń parkowych nie było najmniejszej potrzeby powrotu, a próba siłowego przywrócenia zaprzeszłych założeń ogrodowych musiała zakończyć się fiaskiem i stąd tak tragiczny obraz dzisiejszej, smutnej, parkowej rzeczywistości.

            Zaangażowanie potężnych środków finansowych i wykonawczych w przebudowę drzewostanu i stawu Kalusznik łączyło się wprost i jednoznacznie z przekroczeniem wszelkich barier architektonicznych, przyrodniczych i estetycznych, z barierą zdrowego rozsądku włącznie.



 

Projekt „Moszna Zamek - Regionalnym Ośrodkiem Turystyki Rekreacyjnej i Kulturowej „ opracowało w sierpniu 2010 r, Biuro Inżynierskie Sp. z o.o. z Opola. A faktycznie ostateczna idea wykluła się w urzędniczych głowach podczas opracowania projektu wykorzystania środków unijnych na lata 2007 – 2013. Realizacja projektu, w części obejmującej staw Kalusznik, rozpoczęła się jesienią 2017 r. Roboty ziemne przeprowadzono na przełomie 2018/ 2019. roku.

 

Tablica_2_info_paac.JPG

2011.10.27  ( 14:31 )  Tak pięknie urzędnicy marszałkowscy zainwestowali kiedyś w naszą przyszłość i dziś widać już wyraźnie, co im z tego, tak naprawdę, wyszło ... . Takich pieniędzy posiadłość von Tiele-Wincklerów nigdy nie uświadczyła, ale tablica robiła w tamtym czasie wyjątkowo korzystne wrażenie. Dziś można tylko poważnie zastanawiać się, gdzież w tym "Ośrodku"  jest tak sugestywnie obiecywana kultura i rekreacja ... .

 

          Do założonej w projekcie funkcji rekreacyjnej i kulturowej należałoby konicznie ‘’dorzucić’’ funkcję leczniczą, którą powierzono od nowa zorganizowanemu Centrum Terapii Nerwic. W ten pokrętny sposób stworzono dziwaczny, wielozadaniowy ‘’konglomerat’’, kompletnie niespójny logistycznie i funkcjonalnie z całym złożonym otoczeniem zespołu pałacowo – parkowego. Doskonałym tego przykładem na zawsze pozostanie obecna renowacja ( … a właściwie, brutalne ‘’wypatroszenie’’ ) stawu Kalusznik i zamiana jego pierwszoplanowej funkcji estetycznej ( … dopełnienie pierwszoplanowego tło lustrzanym odbiciem pałacu ), na wyrwany z całego kontekstu ‘’ośrodek sportów wodnych,’’ z … plażą i pomostami do cumowania sprzętu pływającego. Realizacja tak dysfunkcyjnego projektu w zabytkowym otoczeniu musiała zakończyć się spektakularną katastrofą i dziś nie ma co do tego żadnych wątpliwości.

 

 

           Staw przeszedł gruntowną przebudowę w latach 70. ub.w. i obecnie nie wymagał żadnych pilnych prac renowacyjnych. Stosowane czasami określenie ‘’rewitalizacja’’ brzmi paradoksalnie, ponieważ pulsującego życiem stawu nie trzeba było ‘’przywracać do życia’’, tylko pozwolić mu nadal spokojne i bezpiecznie żyć. Wygląda na to, że zasadniczym i jedynym celem całego przedsięwzięcia było ordynarne wyssanie pieniędzy z unijnej kasy, nawet kosztem kompletnej dewastacji parkowego ekosystemu.


        Zespół pałacowo parkowy w Mosznej jest niezwykle cennym świadectwem zjawiskowej epoki w rozwoju naszej cywilizacji, którą określa się jako "La belle epoque" ( 1871 – 1914 ), czyli po prostu : „piękną epoką”.

        Należy podkreślić, że była to przede wszystkim epoka pokoju, który sprzyjał nowym odkryciom, rozwojowi sztuki, powstawaniu nowych i niezwykłych dzieł architektury. Dokonano przełomowych odkryć w dziedzinie techniki, transportu, technologii oraz nowych form organizacji życia społecznego. Była to epoka niezwykła, promująca ludzi pracowitych i mądrych. Dlatego szczególnie razi, gdy obserwujemy dzisiejsze  traktowanie w Mosznej jej autentycznych i cudem ocalałych dzieł, które ( ... bez przesady ), można przyrównać do cywilizacyjnych pereł w europejskiej koronie.

 

Antoni Markiewicz

Moszna, 19.06.2020 r.

 

Radio Opole 2017-07-05, 08:00 Autor: Witold Wośtak

 

Wyremontują staw przy zamku w Mosznej. Docelowo zawita tam turystyka i rekreacja

 

Ponad 2 miliony złotych będzie kosztować remont stawu Kalusznik przy zamku w Mosznej. Żyje i rośnie tam kilkadziesiąt unikatowych gatunków płazów,gadów oraz roślin i dogodny czas prac przypada na zimę. Roboty ruszą więc pod koniec roku.

Półtora miliona złotych na remont udało się pozyskać z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a urząd marszałkowski zapewni ponad 600 tysięcy złotych wkładu własnego.

- Cały staw o powierzchni 7 hektarów zostanie odmulony - mówi Tomasz Ganczarek, prezes spółki Moszna Zamek. - Dno będzie wyczyszczone i pogłębione, a wszystkie brzegi – tak zwane skarpy brzegowe – zostaną umocnione, poprawione oraz wyprofilowane. Rów zasilający staw w wodę także będzie odmulony i pogłębiony, a do remontu wytypowano również dwie zasuwy na wlocie i odpływie stawu.

Projekt przewiduje też pielęgnację terenu wokół stawu. - Ponad 500 drzew zostanie poddanych pracom konserwacyjnym lub wycince. W miejsce usuniętych pojawią się nowe nasadzenia. Poza tym zniknie kilka tysięcy samosiejek, a zostanie zamontowana mała infrastruktura. Brakuje ławek, koszy na śmieci czy tablic informacyjnych – informuje Ganczarek.

Prezes spółki Moszna Zamek dodaje przy tym, że docelowo staw ma pełnić funkcję rekreacyjno-turystyczną. W planie są pomosty, miejsce do cumowania łodzi oraz rowerów wodnych, mała gastronomia i być może plaża.”



800_Wrak_pomostu.JPG

 

2020.07.09  ( 06:33 ).  Staw Kalusznik. Można odnieść wrażenie, że nagle wynurzył się z wody wrak pomostu, który na czas nie zdążył dobić do brzegu.


800_Pomost_wymalowany.JPG

2020.07.09  ( 06:35 ).  Kaczki, łyski i łabądki "malują" pomost na bieżąco w fikuśne "szlaczki", więc w tej sytuacji stanie się on dostępny ( ... wyłącznie dla odważnych ) dopiero po pierwszych mrozach ... .

 

800_Sadzi_z_gow.JPG

Błędy popełniane przez kompletnie "zielonych" specjalistów "od zieleni" są zbyt częste i tak oczywiste, że chyba wreszcie nadszedł czas, aby każde z  tego typu przedsięwzięć było konsultowane z niezależną placówką naukową ( ... uczelnianą ). Przy okazji, na podobne tematy, mogłaby powstać niejedna sensowna praca magisterska, nawet ... zupełnie gratis.

 

800_Central_Park.jpg

  ... gdyby tak nasi "mistrzowie od Kalusznika" wzięli się za rewitalizację tego jeziorka ... ?

Najwięcej "mrówczej pracy" przy nasadzeniach, pielęgnacji zieleni, konserwacji sprzętu, a nawet oksydacji pomników w Central Parku w Nowym Jorku, wykonują wolontariusze, dobrani spośród studentów i emerytów ... .